“Alleen met het hart kun je werkelijk zien
Het wezenlijke is voor de ogen onzichtbaar”
Antoine de Saint-Exupéry, De kleine prins
 

Algemeen

Jaarlijks sterven er meer dan 130.00 mensen (CBS) en de meeste mensen hebben meerdere nabestaanden. Wanneer de doden gemiddeld 4 nabestaanden hebben komen er jaarlijks ruim een half miljoen mensen bij die met een overlijden te maken hebben. En deze schatting is nog aan de lage kant.

In de geschiedenis was de dood een geïntegreerd onderdeel van ons dagelijks leven. De zieke was thuis en overleed daar ook. Hierdoor had je als familie en vriend de kans er bij aanwezig te zijn hou oud je ook was. Je groeide mee in het proces van sterven en je maakte het samen mee. Nu zijn er ziekenhuizen, hospices en is er de druk van carriere maken. We leven langer, maar we hebben minder tijd voor elkaar.

Bij rouw denken we het eerst aan overlijden. Het gaat echter veel verder. Je rouwt niet alleen wanneer iemand om wie je geeft overlijdt, maar ook wanneer je iets in je leven verliest dat belangrijk voor je is. Je krijgt ontslag. Je gaat scheiden. Je verlaat je land van herkomst. Eén van je ouders heeft de ziekte van Alzheimer en herkent je niet meer. Je huis staat in de brand. Je auto is gestolen. Allemaal situaties waarbij je rouwt.

De gevoelens zijn vergelijkbaar, de intensiteit is afhankelijk van wat er gebeurd is, welke relatie had je met ... , heb je geleerd met verlies om te gaan en welke betekenis heeft het verlies voor je.

Rouwen, hoe doe je dat?

Hier is geen duidelijk antwoord op te geven. Het heeft te maken met je leeftijd, of je een man of een vrouw bent, de cultuur waarin je bent opgegroeid, hoe er met emoties en verliezen werd omgegaan in het gezin waar jij bent opgegroeid en met waar jij in gelooft.
Eigenlijk rouwt iedereen op een unieke manier. En er zijn veel gevoelens mogelijk die je kunt hebben wanneer je iemand verloren bent door de dood.
 

Kinderen

Kinderen hebben een heel eigen wijze van rouwen en omgaan met de dood. De dood is voor kleine kinderen nog geen taboe. Ze leren van oudere kinderen, volwassenen en leerkrachten hoe ze daarmee om kunnen gaan. Als ouder en leerkracht is het belangrijk er bij stil te staan wat je kinderen wilt leren over leven en dood. Veel mensen gebruiken de natuur om voorbeelden te geven. Ze vertellen waarom bomen dood gaan, dat een rups in een vlinder verandert, leggen uit waarom de hond is overleden. Er is tegenwoordig veel lesmateriaal beschikbaar voor kinderen in het basisonderwijs en het aantal sites over rouw groeit snel.
 

Jongeren

Jongeren hebben weer een heel andere manier van rouwen. Ze zitten in de puberteit, een periode waarin ze veel behoefte hebben aan een basis, zodat ze kunnen experimenteren om te ontdekken hoe zij willen leven en wat zij willen doen met hun leven. Dit doen ze vaak door zich af te zetten tegen de "regels". Omdat hier veel energie in gaat zitten is er vaak geen ruimte om te rouwen.
 

Ouderen

Een van de aspecten die bij het ouder worden hoort is dat je veel verliezen te verwerken krijgt. Je ouders, ooms en tantes zijn vaak al overleden nu is jouw generatie aan de beurt. Broers en zussen overlijden. Je vriendinnen met wie je ieder jaar op vakantie ging zijn bijna allemaal overleden. De groep is niet meer compleet en samen op vakantie gaan doen jullie niet meer. De wekelijkse kaartavonden zijn verleden tijd, je partner woont tegenwoordig in een verzorgingshuis. Het aantal sterfgevallen is groot en af en toe lijkt het wel alsof je een abonnement hebt op de begraafplaats. Ouderen kunnen eerder in een isolement terecht komen, ze hebben steeds minder mensen om zich heen met wie ze kunnen delen wat ze bezighoudt.

Mensen denken wel eens dat ouderen door hun levenservaring goed om kunnen gaan met rouw. Zij hebben dat al zo vaak meegemaakt. Soms is dat ook inderdaad zo. Helaas is dat ook minstens net zo vaak niet zo. Juist door de grote hoeveelheid verliezen hebben ouderen het vaak moeilijk met het verwerken van verliezen.
 

Aanbod:

• Delen en Helen; een maandelijks ontmoeting om met elkaar van gedachte te wisselen over rouw en verlies (meer informatie op de agenda)
• Individuele begeleiding
• Lotgenotengroepen
• Voorlichtingen 
• Lessen op basisscholen
• Diverse workshops en trainingen (kijk voor het huidige aanbod op de agenda)
• Trainingen aan hulpverleners
• Trainingen aan leerkrachten en docenten
• Rituelen